Evin Şenlikli Köşesi Yazılar

Türkiye’de En Yaşlı Ağaç Hangisi? 4.112 Yıllık Bir Porsuk Ağacının Ekonomiyle Anlattığı Hikâye Bir ağacın değerini düşünürken aklımıza önce kereste, meyve, gölge ya da turizm gelmesi şaşırtıcı değil. Çünkü günlük hayatımızda değer dediğimiz şeyi çoğu zaman fiyat üzerinden ölçmeye alışığız. Fakat kaynakların kıt, insan ihtiyaçlarının ise sınırsız olduğu bir dünyada asıl mesele yalnızca “Ne kadar eder?” sorusu değildir. “Neyi seçiyoruz, neyi feda ediyoruz ve bugün verdiğimiz kararların bedelini kim ödeyecek?” soruları da en az bunun kadar önemlidir. Tam burada, Türkiye’nin en yaşlı ağacına bakmak ilginç bir ekonomik düşünce deneyine dönüşüyor. Türkiye’de en yaşlı ağaç, Zonguldak’ın Alaplı ilçesine bağlı Gümeli beldesindeki…

Sigarayı 1 Hafta Bırakınca Ne Olur? Edebiyatın Aynasında Yeniden Başlayan Bir Hayat Bir insanın kendisiyle yaptığı en uzun konuşmalar bazen sessiz anlarda gerçekleşir. Bir pencerenin önünde, yarım kalmış bir kahvenin yanında ya da yıllardır tekrarlanan bir alışkanlığın bıraktığı boşluğun içinde… Kelimeler, tam da böyle anlarda insanın iç dünyasına açılan kapılar hâline gelir. Edebiyatın büyüsü de burada başlar: Bir davranışı yalnızca açıklamaz, onun ardındaki duyguyu, korkuyu, arzuyu ve değişim ihtimalini görünür kılar. Sigarayı bırakmak, yalnızca bir alışkanlıktan vazgeçmek değildir; aynı zamanda insanın kendi hikâyesinde yeni bir bölüm açmasıdır. “Sigarayı 1 hafta bırakınca ne olur?” sorusu, yalnızca bedensel değişimleri merak eden bir…

Bayramlarmobilya ziyaretçileri için hazırlanan bu yazı, Göz dişi nedir konusuna netlik kazandırmayı amaçlıyor. Göz Dişi Nedir? İnsan Zihninin Algı, Kimlik ve Sosyal Deneyimleri Üzerinden Psikolojik Bir İnceleme İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri anlamaya çalışırken bazen en sıradan görünen ayrıntıların bile büyük anlamlar taşıdığını fark ediyorum. Bir gülümsemenin neden güven verdiği, bir yüz ifadesinin neden ilk izlenimi değiştirdiği ya da bedenimizin küçük bir parçasının kendilik algımız üzerinde nasıl etkiler oluşturduğu uzun zamandır merak ettiğim konular arasında yer alıyor. Göz dişi de bu açıdan yalnızca ağız içinde bulunan bir yapı değildir; kişinin görünüşü, özgüveni, sosyal ilişkileri ve hatta kendi bedenini…

678 Yılında Ne Oldu? Kültürlerin İzinde Bir Tarih Okuması Farklı toplumların dünyayı nasıl anlamlandırdığını keşfetmek bana her zaman insan hikâyelerinin ne kadar çeşitli olduğunu hatırlatır. Bir taşın, bir törenin ya da eski bir anlaşmanın ardında yalnızca geçmişin olayları değil; insanların korkuları, umutları, akrabalık bağları ve yaşam biçimleri saklıdır. 678 yılına baktığımızda da karşımıza yalnızca siyasi bir mücadele değil, farklı kültürlerin karşılaşması, kimliklerini koruma çabası ve değişen dünyaya uyum sağlama hikâyesi çıkar. 678 yılında ne oldu? kültürel görelilik açısından ele alındığında, bu yıl özellikle Bizans İmparatorluğu ile Emevîler arasındaki çatışmaların sona erme süreciyle dikkat çeker. Konstantinopolis kuşatmalarından sonra Bizans ve Emevîler…

Ruh Bilimsel Ne Demektir? İnsan Deneyimini Toplum İçinde Anlamak İnsanları ve yaşadıkları toplumları anlamaya çalışırken çoğu zaman aynı soruyla karşılaşıyorum: Bir insanın hissettiği korku, mutluluk, kaygı, öfke ya da umut yalnızca onun kendi iç dünyasına mı aittir, yoksa içinde yaşadığı toplumun izlerini de taşır mı? Günlük hayatta karşılaştığımız insanların hikâyelerine baktığımızda, bireysel görünen birçok deneyimin aslında aile, kültür, ekonomik koşullar, eğitim sistemi, toplumsal beklentiler ve güç ilişkileri tarafından şekillendiğini fark ederiz. Tam da bu noktada “ruh bilimsel” kavramı önem kazanır. Ruh bilimsel, genel anlamıyla insanın zihinsel süreçlerini, duygularını, davranışlarını ve iç dünyasını anlamaya yönelik psikolojik bakışı ifade eder. Başka bir…

Merhaba! Bayramlarmobilya sayfamızda bugün Dokunmatik yüzeyler nasıl çalışır üzerine faydalı bir rehber sizlerle. Dokunmanın Dijital Hafızası: Dokunmatik Yüzeylerin Antropolojik Yolculuğu Dünyanın farklı köşelerinde insanların nesnelerle kurduğu ilişkilere baktığımda, her kültürün dokunuşa farklı anlamlar yüklediğini görmek beni her zaman büyülemiştir. Bir Japon çay seremonisinde fincanın tutulma biçiminden, Afrika’daki bazı topluluklarda el emeğiyle üretilen nesnelerin taşıdığı toplumsal hafızaya kadar dokunmak yalnızca fiziksel bir eylem değildir; aynı zamanda iletişim, aidiyet ve kimlik kurma biçimidir. Günümüzde parmaklarımızı bir telefon ekranında veya dizüstü bilgisayarın dokunmatik yüzeyinde gezdirirken aslında çok eski bir insan davranışının modern bir devamını gerçekleştiriyoruz. Teknoloji çağının bu küçük yüzeyleri, insan ile makine…

Demirbaşları Kim Öder? Kiracı ve Ev Sahibi Arasında Sıkça Tartışılan Giderlerin Gerçek Sorumlusu Bir gün eve taşınırken insanın aklından geçen en basit sorular bile zamanla büyük tartışmalara dönüşebiliyor. “Bozulan kombiyi kim yaptıracak?”, “Eskiyen klimayı kim değiştirecek?”, “Mutfaktaki dolap artık kullanılmıyorsa masraf kimin olacak?” Belki yeni evine yerleşen genç bir kiracının, belki yıllarca çalışıp birikimiyle aldığı evini kiraya veren bir emeklinin, belki de her ay bütçesini dengelemeye çalışan bir çalışanın zihninden aynı soru geçiyor: Bir evde kullanılan eşyaların ve sabit parçaların masrafını kim karşılamalı? Bu soru yalnızca günlük hayatın küçük bir anlaşmazlığı değildir. Demirbaşları kim öder? kritik kavramları, kira hukukunun, mülkiyet…

Coğrafi Bölgeler Neye Göre Belirlenir? Edebiyatın Haritasında Mekân, Kimlik ve Anlatı Kelimeler, yalnızca düşünceleri taşıyan araçlar değildir; aynı zamanda dünyayı yeniden kuran görünmez haritalardır. Bir dağın gölgesinde büyüyen çocuğun hikâyesiyle, geniş bozkırların ortasında yalnızlık duygusunu taşıyan bir karakterin anlatısı aynı coğrafyaya baksa bile farklı anlamlar üretir. Çünkü coğrafya yalnızca çizilmiş sınırlar, iklim özellikleri ya da yer şekillerinden ibaret değildir. İnsan zihninde, hafızasında ve kültürel deneyimlerinde yeniden şekillenen canlı bir anlatı alanıdır. Edebiyatın gücü tam da burada ortaya çıkar. Bir bölgeyi yalnızca fiziksel özellikleriyle değil, orada yaşayan insanların hayalleri, korkuları, umutları ve mücadeleleriyle anlamamızı sağlar. Bir romanın sayfalarında karşılaştığımız köy, şehir,…

Ahtapotlar Omurgasız mıdır? Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerinden Siyasal Bir Okuma Güç ilişkilerini, toplumların nasıl örgütlendiğini ve iktidarın hangi araçlarla sürdürüldüğünü anlamaya çalışırken bazen en sıradan görünen sorular bile beklenmedik kapılar açabilir. “Ahtapotlar omurgasız mıdır?” sorusu ilk bakışta biyolojiye ait basit bir merak gibi görünür. Ancak siyasal düşünce açısından bakıldığında bu soru, “omurga” kavramının toplumsal hayattaki anlamlarını da tartışmaya davet eder. Bir toplumun kurumsal omurgası nedir? Devletler, kurumlar ve ideolojiler hangi görünmez bağlarla ayakta durur? Bir siyasal sistemin güçlü olması için katı ve merkezi bir yapıya mı, yoksa esnek ve uyarlanabilir ilişkilere mi ihtiyacı vardır? Ahtapot, biyolojik olarak omurgasız…

Kütle Numarası Nedir? Geleceğin Bilim Dünyasında Atomların Gizli Kimliği Bilime merak duyan biri olarak bazen günlük hayatın içinde fark etmeden kullandığımız birçok teknolojinin arkasında çok küçük parçacıkların büyük hikâyeler taşıdığını düşünüyorum. Ankara’da yaşayan, teknolojiyle yakından ilgilenen 28 yaşında biri olarak özellikle atomların dünyası bana her zaman ilginç gelmiştir. Çünkü bugün laboratuvarlarda incelenen küçücük parçalar, yarının enerji sistemlerini, sağlık çözümlerini ve hatta günlük alışkanlıklarımızı değiştirebilecek güce sahip olabilir. Bu noktada sık karşılaşılan temel kavramlardan biri olan kütle numarası nedir? sorusu, aslında sadece kimya derslerinde öğrenilen bir bilgi değildir. Kütle numarası, atomların yapısını anlamamız için önemli bir anahtardır. Gelecekte yeni malzemeler, gelişmiş…